TR
Hava Kompresörlerinde Güvenlik ve Periyodik Kontrol Rehberi
Hava kompresörü ve bağlı hava tankları; yanlış kullanım veya ihmal edilen bakımda ciddi patlama riski taşıyan basınçlı ekipmanlardır. Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği kapsamında yıllık periyodik kontrol zorunludur.
Hava Kompresörü Neden Risklidir?
Hava kompresörleri ve hava tankları (alıcılar), yüksek basınç altında büyük miktarda enerji depolayan sistemlerdir. Korozyon, yorulma, emniyet ventili arızası veya aşırı basınç; ciddi patlamalara ve ağır iş kazalarına yol açabilir. Bu nedenle Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB) kapsamında düzenli periyodik kontrol zorunludur.
Periyodik Kontrol Kapsamı
- Hava tankı (alıcı) iç muayenesi: Korozyon, çatlak ve deformasyon kontrolü
- Emniyet ventili testi: Ayar basıncında açılıp açılmadığının doğrulanması
- Basınç göstergesi kalibrasyonu: Manometrenin doğruluğunun kontrolü
- Otomatik stop-start sistemi testi: Basınç anahtarlarının fonksiyon kontrolü
- Kondens tahliye vanaları: Sızdırmazlık ve çalışma kontrolü
- Tank duvar kalınlığı ölçümü: Ultrasonik UT yöntemiyle korozyon haritalaması
Detaylı bilgi için kompresör ve hava tankı periyodik kontrol sayfamızı ziyaret edin.
Yasal Periyodik Kontrol Süreleri
| Ekipman | Dış Muayene | İç Muayene | Hidrostatik Test |
|---|---|---|---|
| Hava Tankı (PS×V ≤ 1000 bar·L) | Yılda 1 kez | 3 yılda 1 kez | 10 yılda 1 kez |
| Hava Tankı (PS×V > 1000 bar·L) | Yılda 1 kez | 3 yılda 1 kez | 10 yılda 1 kez |
| Kompresör Ana Gövdesi | Yılda 1 kez | Gerektiğinde | Değişiklik sonrası |
Emniyet Ventili: En Kritik Bileşen
Emniyet ventili; tank basıncının izin verilen maksimum değeri aşmasını önleyen son güvenlik hattıdır. Yılda bir kez ayar basıncında açılma testi yapılmalı; test tarihi ve sonucu kaydedilmelidir. Arızalı emniyet ventili derhal değiştirilmelidir.
Emniyet ventili testleri hakkında emniyet ventili ve basınç ölçüm hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Karşılaşılan Hatalar
- Emniyet ventilinin üzerine ek yük koymak veya bağlamak
- Kondens tahliyesini ihmal ederek tank içinde su birikmesine izin vermek
- Kompresörü tasarım basıncının üzerinde çalıştırmak
- Hava tankını sabit bir yapıya bağlamamak (titreşim yorulması riski)
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük hava tankları da periyodik kontrole tabi midir?
PS×V değeri eşik değerin altında olan küçük kaplar bazı muayene gereksinimlerinden muaf tutulabilir; ancak emniyet ventili ve dış kontrol her zaman zorunludur. Kesin sınırlar için KYF Test'i arayabilirsiniz.
Hidrostatik test nedir ve ne zaman yapılır?
Hidrostatik test; tankın içine su doldurarak tasarım basıncının 1,3 veya 1,5 katında tutulmasıyla yapısal bütünlüğün doğrulandığı testtir. Genellikle 10 yılda bir veya önemli tamir/tadilat sonrası uygulanır.
Kompresör odasında özel havalandırma zorunlu mudur?
Evet. Kompresör odasının yeterli havalandırması; aşırı ısınmayı, nem birikimini ve olası gaz sızıntılarının birikmesini önler. Havalandırma hesabı imalatçı kılavuzuna göre yapılmalıdır.
Son güncelleme: Haziran 2026