Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Risk Değerlendirmesi Nedir ve Neden Zorunludur?

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca her işveren, işyerinde risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak zorundadır. Bu değerlendirme; tehlikeleri tespit etmek, riskleri analiz etmek ve kabul edilebilir seviyeye indirgemek amacıyla yapılır.

Risk Değerlendirmesi Adımları

Adım 1: Tehlikelerin Tanımlanması

İşyerindeki tüm fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal tehlikeler listelenir. Yerinde gözlem, çalışan görüşmeleri ve kazası kayıtları bu aşamada kullanılan temel kaynaklardır.

Adım 2: Kişilerin Belirlenmesi

Her tehlikeden etkilenebilecek kişiler (çalışanlar, ziyaretçiler, taşeronlar) tanımlanır.

Adım 3: Riskin Değerlendirilmesi

Risk = Olasılık × Şiddet formülüyle her tehlike için risk skoru hesaplanır:

Adım 4: Kontrol Tedbirlerinin Belirlenmesi

Tehlike hiyerarşisi (elimination → substitution → engineering controls → administrative → PPE) esas alınarak en etkin önlemler seçilir.

Adım 5: Uygulama ve İzleme

Belirlenen önlemler sorumlu kişilere atanır, uygulama tarihleri belirlenir ve etkinlik izlenir.

Adım 6: Gözden Geçirme

Risk değerlendirmesi; önemli değişiklik, kaza ya da en az 2 yılda bir gözden geçirilmelidir.

Yaygın Risk Değerlendirmesi Yöntemleri

• Fine-Kinney Yöntemi: Olasılık, frekans ve şiddet parametrelerini kullanan kapsamlı metot
• L-Tipi Matris: Pratik ve hızlı değerlendirme için basit 5×5 matris
• HAZOP: Proses endüstrisi için tehlike ve işletilebilirlik analizi
• FMEA: Hata modu ve etkileri analizi; üretim ve mekanik sistemler için

Periyodik Kontrol ve Risk Değerlendirmesinin İlişkisi

Risk değerlendirmesi ve periyodik kontrol birbirini tamamlayan iki süreçtir. Kaldırma makinaları veya basınçlı kaplar gibi ekipmanlarda yapılan periyodik kontrol; risk değerlendirmesinde tanımlanan mekanik risklerin fiilen eliminate edildiğini doğrular.

KYF Test'in iş güvenliği sertifikaları rehberini inceleyerek uygunluk belgelerinizi eksiksiz tutabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Risk değerlendirmesi kim tarafından yapılabilir?

İşveren, işyeri İSG uzmanı veya bu alanda deneyimli yetkili bir danışman firma tarafından yapılabilir. Yüksek tehlikeli işyerlerinde İSG uzmanının bulunması zorunludur.

Risk değerlendirmesi ne sıklıkla yenilenmelidir?

En az 2 yılda bir, ya da işyerinde önemli bir değişiklik, kaza veya ramak kala olayı sonrasında yenilenmelidir.

Risk değerlendirmesi belgesi işyerinde bulundurulmalı mıdır?

Evet. Risk değerlendirmesi raporu yazılı olarak hazırlanmalı ve iş müfettişliği denetimine karşı hazır bulundurulmalıdır.

Son güncelleme: Mayıs 2026