TR
ISO 45001: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Rehberi
ISO 45001; işyerinde iş sağlığı ve güvenliği risklerini sistematik biçimde yönetmek için uluslararası kabul görmüş çerçeveyi sunar. Periyodik kontrol uygulamaları bu sistemin kritik bileşenlerinden birini oluşturur.
ISO 45001 Nedir?
ISO 45001; 2018 yılında yayımlanan ve işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemini tanımlayan uluslararası standarttır. OHSAS 18001'in yerini alan bu standart; risk tabanlı düşünce, liderlik taahhüdü ve sürekli iyileştirme ilkeleri üzerine kurulmuştur.
ISO 45001 ile OHSAS 18001 Arasındaki Temel Farklar
| Konu | OHSAS 18001 | ISO 45001 |
|---|---|---|
| Yayın yılı | 1999 (2007 revizyon) | 2018 |
| Yapı | Kendi yapısı | ISO Yüksek Yapı (HLS) uyumlu |
| Çalışan katılımı | Sınırlı | Merkezi önem |
| Bağlam analizi | Yok | Zorunlu (Madde 4) |
| Fırsatların değerlendirilmesi | Yok | Dahil edilmiş |
| Tedarik zinciri | Sınırlı | Kapsamlı ele alım |
ISO 45001 Madde Yapısı
- Kapsam
- Normatif Atıflar
- Terimler ve Tanımlar
- Kuruluşun Bağlamı
- Liderlik ve Çalışan Katılımı
- Planlama (Risk değerlendirmesi ve fırsatlar)
- Destek (Kaynaklar, yetkinlik, farkındalık)
- Operasyon (Tehlike kontrolü, acil durum planlaması)
- Performans Değerlendirme (İzleme, iç denetim)
- İyileştirme (Olay yönetimi, düzeltici önlemler)
Periyodik Kontrol ISO 45001'de Nerede Yer Alır?
ISO 45001 Madde 8.1.2 kapsamında tehlike kontrolü hiyerarşisi belirlenirken; kaldırma makinaları, basınçlı kaplar ve elektrik tesisatı gibi ekipmanların mühendislik kontrolleri arasında periyodik denetimi zorunludur. Madde 9.1.1 ise bu kontrollerin izlenmesini ve kayıt altına alınmasını şart koşar.
KYF Test periyodik kontrol raporları; yasal mevzuat uyumunun yanı sıra ISO 45001 belgelendirme denetimlerinde de delil olarak kullanılabilir.
Sertifikasyon Süreci
- Boşluk analizi (Gap Analysis): Mevcut uygulamaların standartla karşılaştırılması
- Sistem kurulumu: Politika, prosedür ve kayıt yapılarının oluşturulması
- İç denetim: Sistemin etkinliğinin iç denetçiler tarafından değerlendirilmesi
- Yönetimin gözden geçirmesi: Üst yönetim tarafından sistem performansının değerlendirilmesi
- Belgelendirme denetimi: Akredite belgelendirme kuruluşu tarafından sahada denetim
Sıkça Sorulan Sorular
ISO 45001 belgesi zorunlu mudur?
6331 sayılı Kanun açısından zorunluluk yoktur; ancak büyük müşteriler, ihracat pazarları ve kamu ihaleleri için ISO 45001 belgesi giderek artan biçimde zorunlu ya da rekabetçi avantaj sağlayan bir kriter haline gelmektedir.
ISO 45001 belgesi kaç yıl geçerlidir?
Belgelendirme 3 yıl geçerlidir. Birinci ve ikinci yıllarda gözetim denetimleri yapılır; üçüncü yılda yeniden belgelendirme denetimi gerçekleştirilir.
ISO 45001 ile ISO 9001 ve ISO 14001 entegre çalıştırılabilir mi?
Evet. Üç standart da ISO Yüksek Yapı (HLS) çerçevesine uyumludur; bu sayede entegre yönetim sistemi (IMS) kurulumu kolaylaşır ve denetim yükü azalır.
Son güncelleme: Haziran 2026